CBS_battery_rooscote
  1. Home
  2. > Kenniscentrum
  3. > Kenniscentrum
Blogs

Investering in batterijopslag steeds aantrekkelijker

De inpassing van duurzaam opgewekte energie in het energiesysteem levert de netbeheerder de nodige uitdagingen op wat betreft stroomkwaliteit en beschikbaarheid. Opslag van duurzame energie in batterijen tackelt een groot deel van de uitdagingen. Energietechnologiebedrijf Centrica biedt bedrijven en investeerders turn key energieopslag aan en weet daar ook nog aantrekkelijke winsten mee te halen.

Het geïnstalleerd vermogen van zonne- en windenergie assets is al enorm, maar de duurzame elektriciteitsproductie zal de komende jaren alleen nog maar harder moeten groeien om de duurzame doelen van de rijkste zeven industrielanden (G7) te halen. De International Energy Agency (IEA) berekende al dat in 2020 de duurzame bronnen in de G7-landen goed waren voor 75 gigawatt vermogen. Dat aantal groeit de komende acht jaar echter naar een indrukwekkende 230 gigawatt. Dat betekent dat de zeven economische grootmachten in 2030 zestig procent van hun elektriciteitsvoorziening uit duurzame bronnen haalt.

Het IEA verwacht dat de elektriciteitsvraag in die tijdspanne navenant zal toenemen. Beter gezegd met 25 procent in 2030 en in 2050 zelfs meer dan tachtig procent meer dan de elektriciteitsvraag in 2020. Die vraag zal deels komen van elektrische auto’s en elektrolyzers voor de productie van waterstof. En dan vervangen ook nog eens veel bedrijven hun gasgestookte installaties voor elektrische varianten.

Helaas gaat de grote groei van de duurzame decentrale gepaard met een aantal grote uitdagingen. Het elektriciteitsnet is namelijk ooit ontworpen voor het transport van grote kolen- en gasgestookte elektriciteitscentrales naar de gebruiker. Die centrales hadden als voordeel dat ze altijd konden leveren en altijd dezelfde kwaliteit stroom konden leveren. De duurzame elektriciteitsopwekking uit wind en zon is helaas afhankelijk van het aanbod. De grote uitdaging voor de netbeheerders is om de verschillen tussen elektriciteitsproductie en consumptie te overbruggen en tegelijkertijd het net stabiel te houden. In dat spel spelen batterijen een steeds prominentere rol.

Jeroen Verbeeck van energietechnologiebedrijf Centrica Business Solutions legt uit hoe batterijen tot nog toe de netbeheerders, ook wel Transmission Service Operators (TSO’s) genoemd, ondersteunen bij het in bedrijf houden van hun netwerken. ‘Het elektriciteitssysteem is zeer dynamisch en afhankelijk van de wisselwerking tussen vraag en aanbod. De netbeheerder heeft een aantal instrumenten om zijn netten in balans te houden waarbij de frequency containment reserve (FCR) en automatic frequency restoration reserve (aFRR) de belangrijkste zijn. De eerste zorgt voor het uitvlakken van grote frequentieverstoringen op het net en moet binnen dertig seconden beschikbaar zijn. De tweede is meer bedoeld als reservecapaciteit voor het geval een grote stroombron ineens wegvalt. In beide gevallen kunnen batterijen hier een oplossing bieden. De opgeslagen stroom is immers snel beschikbaar terwijl ook de opslagcapaciteit de afgelopen jaren behoorlijk is toegenomen. Zo zien we in de Verenigde Staten al systemen die gigawatts kunnen leveren en dat vaak langer dan één uur.’

In het verleden zette men vooral gasgestookte installaties in voor netbalancering. Met de huidige, hoge gasprijzen is de sparkspread, het verschil tussen de gas en elektriciteitsprijzen, echter extreem negatief geworden. Dat betekent dat de gebruikelijke backup van gasgestookte warmtekrachtinstallaties economisch niet meer interessant is. Vergelijk dat maar eens met de prijzen voor windenergie die zo nu en dan zelfs negatief zijn. Wie slim investeert in opslag, kan dan ook profiteren van de prijsschommelingen en daarbovenop balanceringsvermogen leveren aan de netbeheerder.
Jeroen Verbeeck Sales Manager Battery solutions

De TSO’s mogen van de wet niet zelf investeren in de balansreserves. In plaats daarvan organiseren ze veilingen op de commerciële markt. En die markt wordt volgens Verbeeck steeds interessanter. ‘In het verleden zette men vooral gasgestookte installaties in voor netbalancering. Met de huidige, hoge gasprijzen is de sparkspread, het verschil tussen de gas en elektriciteitsprijzen, echter extreem negatief geworden. Dat betekent dat de gebruikelijke backup van gasgestookte warmtekrachtinstallaties economisch niet meer interessant is. Vergelijk dat maar eens met de prijzen voor windenergie die zo nu en dan zelfs negatief zijn. Wie slim investeert in opslag, kan dan ook profiteren van de prijsschommelingen en daarbovenop balanceringsvermogen leveren aan de netbeheerder.’

Nu zullen die hoge gasprijzen wel weer wat gaan zakken, maar de markt is wel gewaarschuwd. Energiegrootverbruikers zullen beter moeten nadenken over de leverings- en voorzieningszekerheid voor de langere termijn. Zeker als ze daarbij ook rekening moeten houden met hogere CO2-pijzen. Verbeeck: ‘De energiebedrijven investeren momenteel miljarden in nieuwe windparken terwijl industriële grootverbruikers steeds meer gasgestookte processen vervangen voor elektrische varianten. De verwachting is dan ook dat de onbalansmarkt in 2028 zal verdubbelen. Het wordt daardoor steeds interessanter voor bedrijven of private equity investeerders om in batterijen te investeren. Het enige wat ze nodig hebben is een stuk land en kapitaal. Centrica heeft de nodige kennis en ervaring om de assets optimaal in te zetten en er zoveel mogelijk winst uit te halen. Dat doen we al voor bedrijven zoals Heidelberg Cement, Sappi, Total en ExxonMobil en in de tussentijd is de businesscase eigenlijk alleen maar interessanter geworden. De batterijen worden namelijk steeds goedkoper. Overigens hoeven dat geen lithium-ion batterijen te zijn. We zijn technologie-agnostisch in onze benadering en kunnen als dat beter in het gebruikersprofiel past bijvoorbeeld ook fosfaatbatterijen inzetten. Bijkomend voordeel van deze keuze is dat deze batterijen geen zeldzame materialen nodig hebben om te functioneren.

Ongeacht de technologie zien we in het algemeen de opslagvolumes toenemen terwijl de kosten per kilowattuur opslag dalen. Bovendien zien bedrijven het als hun maatschappelijke verantwoordelijkheid om hun emissies ene halt te roepen en hun bijdrage te leveren aan de energietransitie. De tegenwerping dat lithium-ion batterijen ook weer een milieubelasting zijn, gaat inmiddels ook niet meer op. Er zijn al bedrijven die de batterijen kunnen recyclen en de verwachting is dat leveranciers verplicht worden hier gebruik van te maken.’